Afbeelding voor Hybride werken en Arbo
Afbeelding voor Hybride werken en Arbo
Hulp nodig?

Saskia kan je verder helpen op het gebied van advies.

Mede omdat..
  • Maatwerk standaard bij ons is
  • 300+ tevreden klanten
  • Binnen 1 werkdag antwoord
AdviesArboOndernemingsraad

Hybride werken en Arbo

Afbeelding voor Hybride werken en Arbo

De meeste kantoororganisaties zijn er nu mee bezig: hybride werken. Beleid wordt ontwikkeld, regelingen opgesteld. In de afgelopen periode waarin Corona ons normale ritme en werk beïnvloedde is er veel tussen de vier muren van huisgezinnen gebeurd. Iedere kenniswerker die thuis heeft moeten werken heeft daar ervaringen mee. Positief, negatief, ergens ertussenin. Het heeft allerlei aspecten. Arbeidsvoorwaardelijk (tijd, geld, tools), combineren van werk en privé, en niet in het minst ook op het gebied van arbeidsomstandigheden. De belangrijkste punten lichten we hier toe en geven aan wat de ondernemingsraad hiermee kan.

Kaasschaaf of keuzes

In lang vervlogen tijden wist de vorst dat hij zonder geld geen (Zwitserse-) huursoldaten kon inzetten, en dat hij dan zijn ambities bij moesten stellen. Moderne bestuurders zijn dat besef vaak kwijt. Veel coalitieakkoorden gaan uit van een kleiner budget, met behoud van de uit te voeren taken. Het verschil wordt dan goedgemaakt met soberder, doelgerichter en vooral efficiënter werken. Dat heeft in de afgelopen jaren voor een stelselmatige verhoging van de werkdruk geleid.

Nu de overheid ook nog eens onder een vergrootglas ligt als het gaat om betrouwbaarheid en de menselijke maat, worden er ook nog eens hogere eisen aan de kwaliteit van het werk van de gemeenten gesteld. Een dan is er nog de krappe arbeidsmarkt die ervoor zorgt dat op de meeste afdelingen stelselmatig vacatures openstaan.

De rek is er dus in veel gemeenten wel uit. Reden voor de ondernemingsraden om bij deze coalitie-ronde er op te staan dat de colleges duidelijke keuzes maken. Bezuinigen kan, maar dan ook aangeven welke taken we gaan schrappen. Bezuinigen met de kaasschaaf, of via een miraculeuze efficiencywinst lijkt niet acceptabel.

Transparantie

Zuivere informatie naar College en Raad, dat is essentieel voor een goede beeld- en oordeelsvorming gedurende de coalitie-onderhandeling. Ondanks het feit dat de college-onderhandelingen en de keuzes die daaruit volgen in een programma-akkoord volledig onder ‘Politiek Primaat’ vallen, behoudt de OR ten allen tijde zijn recht op informatie.

Het is dus zaak om hier direct een afspraak met de bestuurder over te maken: de OR ontvangt in een ‘cc’ alle informatie die de onderhandelaars ontvangen. Zo ben je als OR goed op de hoogte gedurende het ping-pongen van informatievragen en informatie leveren aan de onderhandeltafels. Je bent er weliswaar niet bij, maar je weet wel welke informatie verstrekt wordt. Is dit vloeken in de kerk? Dat kan zijn, maar het informatierecht behoud je altijd!

Boekhouding

Ondernemingsraden kennen de organisatie vaak goed. Ze weten hoe de hazen lopen. Met de meest actuele begroting als afzetpunt, kunnen ze heel goed een beredeneerde schatting maken van de vertaling van een bezuiniging, naar een versobering in de dienstverlening die het werkbaar maakt. Het hoeft niet heel nauwkeurig, het gaat er vooral om dat het rechtstreekse verband tussen een krimp in geld en een krimp in ambities leidend wordt in het debat. Laat je niet ontmoedigen door managers die roepen dat je schatting niet klopt: daag ze uit tot betere schatting te komen. Al doende komen ze dan alsnog in het spoor van minder geld = minder dienstverlening.

Schakel collega’s-niet-OR-leden in als je in een domein of op een afdeling onvoldoende thuis bent om zo’n schatting te maken. Beter nog: schakel sowieso niet OR-leden in om het debat breed in de organisatie te voeren.

Bij het presenteren van een nieuw coalitieakkoord en vooral bij de eerste begroting op basis van dat akkoord moet de OR scherp zijn. Op zoek naar sluipende bezuinigingen en die vertalen in concrete keuzes. Wat de OR betreft moet de boekhouding op orde zijn. Krimp in geld staat voor krimp in de gemeentelijke ambities: geen geld, geen Zwitsers!

Nico Siffels adviseur MEDE

Tips voor de OR

We zien dat de OR regelmatig zijn rol onderschat bij het voeren van overleg en invloed uitoefenen op dit onderwerp.

  • Allereerst is het van belang dat de OR goed in beeld krijgt wat de behoeften en ervaringen van de medewerkers zijn. Vergeet daarbij vooral ook niet om de leidinggevenden hierin te bevragen. Zij spelen straks een belangrijke rol bij het regelen van de samenwerking en de afspraken die we over thuiswerken willen maken. Zet een enquête uit en/of voer een aantal groepsgesprekken. Wees daarin open en onbevooroordeeld en empathisch. Vraag door, geef aan dat je goed luistert, maar sympathiseer niet te veel mee. Het gaat erom dat je vooral informatie ophaalt, die een goed beeld bieden op wat medewerkers prettig en belangrijk vinden, maar ook aangeven welke valkuilen zij zien. Ervaringen die zicht bieden op wat mogelijk en onmogelijk is in de praktijk. Maar ook vragen die zij hebben, behoeften aan duidelijkheid of vrijheid. Probeer als OR-leden niet je eigen ervaringen te veel leidend te laten zijn.
  • Daarnaast heeft de OR met zijn instemmingsrecht op Arbo-regelingen een stevige positie. Het crisisgevoel van het begin van de Coronaperiode, is nu wel voorbij. Het kan geen reden meer zijn om de directie dezelfde ruimte te geven die toen nodig was om snel maatregelen te kunnen nemen. Dit keer mogen we verwachten dat de de zaken goed regelen en afstemmen. Immers, nu maken we afspraken voor de langere termijn. Probeer in de regelingen ruimte te krijgen voor individuele en privé-omstandigheden van werknemers. Door hybride werken is de scheiding tussen privé en werk niet zo strikt meer. Werknemers moeten kunnen schakelen tussen de omstandigheden thuis en de behoeften van het werk.  Tegen die achtergrond is een verplichting tot thuiswerken in het algemeen een slecht idee.
  • Denk aan een actuele Risico-inventarisatie en –evaluatie (RI&E). Daarin wordt het kantoor (een nieuwe inrichting, of nieuwe verdeling van werkplekken) opnieuw tegen het licht gehouden met het oog op Corona. Daarbij is het vooral van belang om voldoende concentratie- en overlegplekken te hebben. Focus hier dus op de herinrichting van het kantoor. Op de RI&E en het daaruit voortvloeiende Plan van Aanpak is instemming vereist.
  • Denk ook aan de manier waarop de thuiswerkplekken Arbo-verantwoord worden doorgelicht en aangepast. Het gaat dan in feite om vele ‘mini-Ri&E’s’. De thuiswerkplek is een door werkgeversbeleid mogelijk gemaakte werkplek. Ook op deze regeling heeft de OR instemming. Let erop dat preventiemedewerkers voldoende tijd hebben (evt. versterkt met externe inhuur), om de regeling goed te kunnen uitvoeren.
  • Vraag frequenter informatie over ontwikkeling van ziekteverzuim, en spreek de bedrijfsarts iets regelmatiger. Houd een vinger aan de pols op de vraagstukken zoals de psychosociale arbeidsbelasting, waar we het eerder over hadden.
  • Vraag de bestuurder om een werkgroep in te richten die het hybride werken monitort. Zorg dat dit minimaal jaarlijks gebeurt. Neem als OR deel aan deze werkgroep. Laat deze werkgroep ook contact onderhouden met bedrijfsarts, vertrouwenspersoon en/of bedrijfsmaatschappelijk werk.

 

Vragen? Neem gerust contact met me op!

Kijk op onze pagina advies over hybride werken!

Marcel Daems,  trainer en adviseur bij MEDE

Meer weten? Bel of mail me!

06 – 527 13 786   mdaems@mede.nl

 

Afbeelding voor Tips voor de OR

Vragen naar aanleiding van onze blogs?

Onze collega Saskia is onder andere verantwoordelijk voor de blogs. Ze beantwoordt graag je vragen!

Mede omdat

onze blogs uitdagen en je laten nadenken

Nieuwsgiering?