Afbeelding voor Artikel 25 WOR: adviesrecht bij belangrijke besluiten
Afbeelding voor Artikel 25 WOR: adviesrecht bij belangrijke besluiten
Hulp nodig?

Kees kan je verder helpen op het gebied van advies.

Mede omdat..
  • Maatwerk standaard bij ons is
  • 300+ tevreden klanten
  • Binnen 1 werkdag antwoord
Advies

Artikel 25 WOR: adviesrecht bij belangrijke besluiten

Afbeelding voor Artikel 25 WOR: adviesrecht bij belangrijke besluiten

Hoe benut de OR artikel 25 WOR voor tijdige invloed op reorganisaties en strategische besluiten? Praktisch en juridisch uitgelegd.

Introductie

De ondernemingsraad ontvangt een adviesaanvraag over een reorganisatie. Het besluit lijkt al ver uitgewerkt. Scenario’s zijn doorgerekend, communicatie ligt klaar en leidinggevenden zijn geïnformeerd. De vraag die dan op tafel komt: heeft de OR hier nog wezenlijke invloed, of wordt alleen om een formeel advies gevraagd?

Artikel 25 WOR regelt het adviesrecht van de ondernemingsraad bij belangrijke organisatorische en strategische besluiten. In de praktijk bepaalt vooral de timing of dit recht daadwerkelijk invloed oplevert. Wordt de OR betrokken voordat richting en kaders vastliggen, dan ontstaat ruimte voor alternatieven en bijsturing. Komt de OR pas aan het einde van het traject in beeld, dan verschuift het gesprek al snel naar procedurele zorgvuldigheid.

Dit artikel laat zien wat artikel 25 WOR regelt, wanneer sprake is van een adviesplichtig besluit en hoe de OR het adviesrecht professioneel inzet.

De kern

  • Artikel 25 WOR geeft de OR adviesrecht bij belangrijke organisatorische en strategische besluiten. 
  • De essentie van artikel 25 zit vervolgens in drie elementen:
    • 1. Voorgenomen besluit
      Het besluit mag nog niet definitief zijn.
    • 2. Tijdigheid
      Het advies moet gevraagd worden op een moment dat het nog van invloed kan zijn op het uiteindelijke besluit.
    • 3. Motiveringsplicht
      De bestuurder moet in zijn besluit schriftelijk en inhoudelijk reageren op het advies van de OR.
  • Adviesrecht is daarmee geen inspraak achteraf.
    Het is bedoeld als invloed vóórdat het besluit wordt genomen.
  • Wordt het advies niet gevolgd, dan kan de OR beroep instellen bij de Ondernemingskamer, daarover vind je meer in onze blog over Artikel 26.

Adviesrecht draait daarmee niet om het uitbrengen van een mening, maar om het beïnvloeden van besluitvorming in een fase waarin nog keuzes openliggen.

Wanneer is een besluit adviesplichtig?

Artikel 25 WOR bevat een limitatieve opsomming van besluiten die adviesplichtig zijn. Het gaat onder meer om:

  • reorganisaties
  • fusies en overnames
  • belangrijke investeringen
  • inkrimping of uitbreiding van werkzaamheden
  • belangrijke wijzigingen in de organisatiestructuur

Dit is een aantal veelvoorkomende voorbeelden uit de praktijk.

De rode draad is steeds dat het besluit gevolgen heeft voor de organisatie, werkgelegenheid of structuur van de onderneming.

In de praktijk ontstaat discussie over de vraag of een besluit ‘belangrijk’ genoeg is. Dan helpt het om niet alleen naar de juridische formulering te kijken, maar naar de feitelijke impact. Wanneer medewerkers, werkprocessen of organisatorische verhoudingen wezenlijk veranderen, ligt adviesplicht al snel voor de hand.

Het belang van tijdigheid

Het adviesrecht heeft alleen betekenis wanneer de OR wordt betrokken op een moment waarop nog echte keuzes mogelijk zijn. Dat betekent dat het moet gaan om een voorgenomen besluit.

Wanneer de bestuurder eerst intern consensus organiseert, externe communicatie voorbereidt en pas daarna de OR formeel om advies vraagt, ontstaat spanning. De OR reageert dan op een traject dat feitelijk al is ingericht.

Tijdigheid vraagt daarom om duidelijke procesafspraken. Artikel 24 WOR – het overleg over de algemene gang van zaken – vormt vaak de voorbereiding op artikel 25. In dat overleg worden strategische ontwikkelingen aangekondigd en betrokkenheidsmomenten afgesproken.

Wat vraagt goed adviseren van de OR?

Een professioneel advies bestaat uit meer dan een oordeel. Het bevat:

  • een analyse van het voorgenomen besluit;
  • een beoordeling van de gevolgen voor medewerkers en organisatie;
  • alternatieven of aandachtspunten;
  • concrete voorwaarden of aanbevelingen.

Het gewicht van het advies zit in de onderbouwing. Een negatief advies zonder analyse mist overtuigingskracht. Een positief advies met duidelijke randvoorwaarden kan juist richtinggevend zijn voor de uitvoering.

Voor dagelijks bestuur en ambtelijk secretaris betekent dit: zorg voor een goede voorbereiding, benut beschikbare informatie (artikel 31 WOR) en organiseer interne afstemming binnen de OR.

Veelgestelde vragen

Wanneer is iets een ‘voorgenomen besluit’?

Er is sprake van een voorgenomen besluit wanneer de bestuurder de intentie heeft om een bepaalde richting in te slaan, maar het besluit nog niet definitief is vastgesteld. De kernvraag is of het advies nog van invloed kan zijn op de inhoud of uitvoering.

Wat als de OR te laat wordt betrokken?

Wanneer de OR pas wordt geïnformeerd nadat de hoofdlijnen al vastliggen, kan hij dit expliciet benoemen in zijn advies. Tijdige betrokkenheid is onderdeel van zorgvuldige besluitvorming. Structurele schending van tijdigheid kan uiteindelijk leiden tot een beroepsprocedure.

Moet het advies positief of negatief zijn?

Het onderscheid tussen positief en negatief is minder relevant dan de onderbouwing. De OR kan instemmen met de richting, maar heldere, scherpe voorwaarden stellen aan uitvoering, fasering of begeleiding van medewerkers. Het advies is daarmee een inhoudelijke bijdrage aan het besluit, geen stemverklaring.

Wat gebeurt er als de bestuurder het advies niet volgt?

Wanneer de bestuurder in zijn besluit afwijkt van het advies, moet hij dat schriftelijk motiveren. De OR kan vervolgens (binnen één maand na het besluit) beroep instellen bij de Ondernemingskamer. Daarbij wordt onder meer getoetst of de OR tijdig en zorgvuldig is betrokken. Maar voordat het zover komt, is de vraag altijd: is het gesprek op inhoud en proces volledig gevoerd?

Do’s & don’ts

Do’s

  • Vraag al in een vroeg stadium om een concept-besluit of startnotitie, zodat duidelijk is welke richting wordt verkend.
  • Maak vooraf afspraken over planning, betrokkenheidsmomenten en aanlevering van stukken.
  • Werk met een preadvies of eerste reactie zodra de hoofdlijnen bekend zijn.
  • Laat alternatieven en scenario’s expliciet doorrekenen en onderbouwen.
  • Toets het voorgenomen besluit aan eerder gemaakte afspraken, strategie en organisatiekoers.
  • Leg vast wanneer informatie is ontvangen en wanneer overleg heeft plaatsgevonden.

Don’ts

  • Een adviesaanvraag accepteren zonder onderliggende stukken of financiële onderbouwing.
  • Instemmen met een planning die geen ruimte laat voor eigen analyse of achterbanraadpleging.
  • Het advies beperken tot een algemeen oordeel zonder concrete argumenten of voorwaarden.
  • Alleen reageren op wat is voorgelegd, zonder zelf alternatieven te formuleren.
  • Procedurele bezwaren pas aan het einde van het traject benoemen.

Samenhang met andere artikelen

Artikel 25 WOR staat in nauwe samenhang met andere bepalingen in de wet:

  • Artikel 24 WOR: aankondiging en bespreking van strategische ontwikkelingen.
  • Artikel 31 WOR: informatievoorziening als basis voor inhoudelijke beoordeling.
  • Artikel 27 WOR: instemmingsrecht bij regelingen die uit een adviesplichtig besluit kunnen voortvloeien.
  • Artikel 26 WOR: beroepsrecht over naleving van het adviesrecht.

Door deze artikelen in samenhang te benutten, versterkt de OR zijn positie en draagt hij bij aan zorgvuldige besluitvorming.

Afsluiting

Artikel 25 WOR geeft de ondernemingsraad de mogelijkheid om richting en uitvoering van belangrijke besluiten mede te beïnvloeden. Dat vraagt om tijdige betrokkenheid, scherpe analyse en duidelijke procesafspraken.

Wanneer het adviesrecht zorgvuldig wordt ingezet, verschuift het gesprek van procedure naar inhoud. Dat is waar medezeggenschap zichtbaar wordt in de praktijk. Wil je een keer sparren met een van onze adviseurs over de praktische toepassing van het adviesrecht rond een adviesaanvraag die jullie hebben of gaan ontvangen? Neem dan even contact op!

Vragen naar aanleiding van onze blogs?

Onze collega Annette is onder andere verantwoordelijk voor de blogs. Ze beantwoordt graag je vragen!

Mede omdat

onze blogs uitdagen en je laten nadenken

Nieuwsgiering?